Jeugdhulp en zorg

Jeugdhulp (eerst jeugdzorg) is er voor kinderen, jongeren en ouders die tijdelijk extra steun kunnen gebruiken. Soms gaat het om vragen over opvoeden of gedrag. Soms om grotere zorgen, zoals problemen thuis, psychische klachten of een onveilige situatie.

Het doel van jeugdhulp is altijd om samen te kijken wat nodig is, zodat een kind of jongere veilig kan opgroeien en zich goed kan ontwikkelen. Dat kan lichte ondersteuning zijn, zoals advies of begeleiding thuis. Maar ook meer intensieve hulp, zoals behandeling, pleegzorg of bescherming.

Kinderen hebben hier recht op. Lukt het niet meer om helemaal zelf voor je kind te zorgen? Dan hebben jij en je kind recht op hulp en steun van de overheid. Jeugdhulp is er dus niet alleen als het echt misgaat. Juist ook als er zorgen zijn en het fijn is om op tijd hulp in te schakelen. Samen wordt gekeken welke ondersteuning het best past bij jullie gezin en de situatie. Dat staat in het Kinderrechtenverdrag.

Helaas gaat dat niet altijd goed. Zo moeten kinderen soms lang wachten op hulp, luisteren professionals niet altijd goed naar wat kinderen en jullie als ouders nodig hebben, of krijgen kinderen te maken met steeds andere zorgverleners. Daar wil de Kinderombudsman iets aan doen.

Wat vindt de Kinderombudsman?

De jeugdhulp die je kind krijgt, moet bij hem of haar passen. De Kinderombudsman vindt het belangrijk dat professionals vanaf het begin goed luisteren naar ouders én kinderen en vervolgens samen bekijken wat nodig is. Samen maken jullie dan een plan. Dit plan kan uit verschillende stappen bestaan. Soms zijn er zoveel dingen aan de hand dat jullie in het plan afspreken wat er als eerste moet gebeuren. Verandert de situatie? Dan kan het nodig zijn om het plan aan te passen. Bijvoorbeeld als de situatie verbetert of juist slechter wordt.

Bepalen jullie samen dat jeugdhulp nodig is? Dan moet je kind die jeugdhulp op tijd krijgen, en niet te ver van waar jullie wonen. De Kinderombudsman vindt het ook belangrijk dat de jeugdhulp die je kind krijgt, jullie een vertrouwd gevoel geeft. Dat betekent bijvoorbeeld dat je kind steeds zorg krijgt van dezelfde mensen en dat de zorg doorgaat zonder onderbrekingen. Beslissingen over de zorg moeten de professionals bespreken met jou en je kind. Want elk kind is uniek.

Hulp van een advocaat

Soms is het goed om hulp aan een advocaat te vragen. Dat kun je doen:

• als je het niet eens bent met de zorg die je kind krijgt;
• als je niet goed weet wat eigenlijk je rechten zijn;
• als je het gevoel hebt dat je geen keuze hebt in de zorg die je krijgt;
• als iemand de rechter vraagt om je kind onder toezicht te stellen of uit huis te plaatsen. Onder toezicht stellen betekent dat een gezinsvoogd je begeleidt bij de opvoeding van je kind.

Als het om jeugdbescherming gaat, dan kun je hulp vragen aan een jeugdrechtadvocaat. Gaat het om een aanvraag bij de gemeente, dan kan een advocaat helpen die veel weet van sociale zekerheid of bestuursrecht. Dat is bijvoorbeeld als je een aanvraag doet bij de gemeente over de Jeugdwet, de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) of de Wet langdurige zorg (Wlz). 

Heb je een laag inkomen? Dan hoef je misschien alleen een eigen bijdrage te betalen. Op de website van de Raad voor Rechtsbijstand lees je hier meer over.

De Kinderombudsman onderzoekt hoe het met kinderen en jongeren gaat die hulp nodig hebben van jeugdhulp . 
 

Hier hebben kinderen recht op

Dat kinderen recht hebben op jeugdhulp staat in de wet. Daarin staat dat overheid moet zorgen voor jeugdhulp en dat zij die zorg ook moet betalen. Het recht op jeugdhulp staat ook in het Kinderrechtenverdrag. Daarin staan verschillende artikelen die rechtstreeks met jeugdhulp te maken hebben:

• De rechten in het Kinderrechtenverdrag gelden voor ieder kind (artikel 2). Daar is geen uitzondering op. Dus waar een kind ook woont in Nederland of Caraïbisch Nederland, het heeft recht op passende jeugdhulp dicht bij huis. Kinderen mogen daarnaast niet anders behandeld worden om iets wat bij hen hoort en ook niet om wie hun ouders zijn en wat zij doen, zeggen of denken. Het verdrag zegt dus dat alle kinderen op dezelfde manier moeten worden behandeld. 
• Het belang van kinderen moet vooropstaan bij alle maatregelen die kinderen aangaan (artikel 3). Om ouders te helpen om het beste besluit voor het kind te nemen, hebben we een stappenplan ontwikkeld. Dat heet Het beste besluit en is gemaakt volgens de richtlijnen van het VN-Kinderrechtencomité.
• Als ouder ben je verantwoordelijk voor de zorg voor je kind en hun opvoeding. In plaats van ouders kunnen dat ook anderen zijn die volgens de wet verantwoordelijk zijn voor het kind. Daarbij houden ze rekening met de ontwikkeling van het kind. De overheid moet dat respecteren en hen hierbij ondersteunen (artikel 5 en artikel 18). Daarom heeft je kind recht op jeugdhulp .
• Kinderen en ouders mogen niet van elkaar worden gescheiden (artikel 9). Maar dat mag wel als dat in het belang van het kind is. Ziet de overheid dat het thuis helemaal niet goed gaat met je kind? Dan moet je kind misschien ergens anders wonen waar hij of zij de zorg krijgt die bij hem of haar past. Maar alleen als het niet anders kan. Er zijn ook regels voor wat er gebeurt als ouders en kinderen van elkaar worden gescheiden. Daar moet iedereen zich aan houden. Kinderen en ouders moeten in dat geval hun mening kunnen geven. Word je van je kind gescheiden? Dan hebben jullie recht op regelmatig persoonlijk contact. Maar niet als dat contact niet in het belang van het kind is.
• De overheid moet kinderen beschermen tegen alle vormen van geweld, mishandeling en verwaarlozing (artikel 19). Is er thuis sprake van geweld, mishandeling of verwaarlozing? Dan kan de overheid je kind uit huis plaatsen. Maar dat mag alleen als het niet anders kan, zoals in artikel 9 staat. En ook in de jeugdhulp heeft je kind recht op bescherming tegen geweld, mishandeling en verwaarlozing.
• Voor kinderen die niet of tijdelijk niet in hun eigen gezin kunnen opgroeien, moet de overheid zorgen voor opvang, bijvoorbeeld een pleeggezin, gezinshuis of jeugdhulpinstelling (artikel 20). Daar hebben kinderen recht op bijzondere bescherming.
• Is je kind uit huis geplaatst? Dan moet regelmatig worden bekeken of dat nog steeds de beste oplossing is (artikel 25).
• Sommige kinderen die jeugdhulp krijgen, wonen op een plaats waar de deuren op slot gaan. Dat heet gesloten jeugdhulp. Dit betekent dat ze niet meer de vrijheid hebben om zomaar naar buiten te gaan. Daarnaast gelden in de gesloten jeugdhulp bijzondere regels. Een plaatsing in gesloten jeugdhulp mag alleen als het echt niet anders kan, en zo kort mogelijk (artikel 37).

Ook deze andere artikelen zijn belangrijk voor kinderen en jongeren die jeugdhulp krijgen

• Ieder kind heeft het recht om te leven en zich te ontwikkelen (artikel 6). Als het voor zijn of haar ontwikkeling nodig is, moet je kind daarom jeugdhulp krijgen.
• Ieder kind heeft het recht om te vertellen wat het vindt van zaken die hem of haar aangaan. Die mening moet serieus genomen worden (artikel 12). Dus als je kind vindt dat de jeugdhulp niet goed bij hem of haar past, dan moeten professionals daarnaar luisteren.
• Ieder kind heeft recht op de best mogelijke gezondheid en gezondheidszorg (artikel 24). 

Kom je er niet uit? Neem contact op

Bel met de Kinderombudsman (een brief schrijven kan ook), of stuur een WhatsApp. Vermeld duidelijk je naam, telefoonnummer en e-mailadres. Je kunt ook een vraag stellen via ons contactformulier of klacht indienen via het klachtenformulier.

Neem contact op

Wil je liever anoniem blijven?

Dat kan. Je mag een andere naam of slechts een deel van je naam opgeven. Wel is het belangrijk dat we via de mail of telefoon contact met je kunnen opnemen.