Veilig en gezond opgroeien
Kinderen en jongeren hebben het recht om in een veilige omgeving op te groeien.
Je kind heeft recht om op een veilige plek te wonen. Het maakt niet uit of dat thuis is bij beide ouders, bij één ouder, bij familie, in een pleeggezin of in een jeugdzorginstelling. En ook op school en op straat moet het veilig zijn voor je kind. Kinderen mogen nooit worden misbruikt, mishandeld of verwaarloosd. Ze moeten altijd de aandacht en zorg krijgen die ze nodig hebben. Kinderen in onveilige situaties hebben recht op hulp.
Ieder kind heeft recht op bescherming tegen mishandeling. Mishandeling is dat je iemand bewust pijn of verdriet doet. Daarbij moet je denken aan alle vormen van lichamelijke en geestelijke mishandeling en verwaarlozing. En ook aan (seksueel) misbruik of dat je kinderen dingen laat doen die niet goed voor hen zijn, om er zelf aan te verdienen (uitbuiting).
Wat vindt de Kinderombudsman?
Kinderen moeten op hun ouders, leraren en andere volwassenen kunnen vertrouwen. Ook moeten ze zeker weten dat volwassenen onveilige situaties voorkomen, of ingrijpen als ze zien dat een kind in een onveilige situatie zit. Kinderen die misbruik, mishandeling of verwaarlozing hebben meegemaakt, moeten goede hulp krijgen om te herstellen en weer vertrouwen te krijgen in zichzelf en andere mensen.
Praten met je kind
Bij de meeste kinderen die geweld meemaken, gebeurt dat door iemand in hun eigen omgeving: door ouders, pleegouders, familieleden of vrienden van de familie. Ze kunnen zich dan ontzettend eenzaam voelen. Het is heel belangrijk dat een kind er niet alleen mee blijft rondlopen, maar erover praten kan moeilijk zijn. Zeker als een volwassene tegen een kind zegt dat hij of zij aan niemand mag vertellen wat er is gebeurd.
Kinderen moeten hier daarom over kunnen praten met iemand die zij vertrouwen, in een omgeving waarin zij zich veilig voelen. Het is belangrijk om te voorkomen dat kinderen hun verhaal steeds moeten herhalen bij verschillende volwassenen of professionals. Vermoed je dat jouw kind geweld heeft meegemaakt? Win dan advies in bij de politie of bij een advocaat. Kies dan voor een advocaat die hierin is gespecialiseerd, zoals een slachtofferadvocaat. Op de website van de Raad voor Rechtsbijstand lees je hier meer over.
Wil je met je kind praten over seksueel geweld? Lees dan samen Charlie. Een boek over aanraken en aanzitten van Pieter Melsen en Iva Bicanic.
De Kinderombudsman onderzoekt hoe het met de veiligheid van kinderen en jongeren gaat. De onderzoeksresultaten gebruiken we om ouders, leraren en andere professionals advies te geven over hoe ze onveilige situaties voor kinderen kunnen voorkomen en herkennen. Ook adviseren we de overheid om beleid te maken om onveilige situaties voor kinderen te voorkomen en snel in te grijpen als het misgaat.
Onderzoek van de Kinderombudsman
Lees hier onderzoek dat we gedaan hebben binnen het thema veiligheid en bescherming:
- Niemand hielp mij over kinderen die met (fysiek en verbaal) geweld thuis opgroeien.
Hier hebben kinderen recht op
In het Kinderrechtenverdrag staat waar kinderen recht op hebben. Drie artikelen gaan rechtstreeks over veiligheid en bescherming:
- De rechten in het Kinderrechtenverdrag gelden voor ieder kind (artikel 2). Daar is geen uitzondering op. Het recht op veiligheid en bescherming geldt dus ook voor ieder kind en mag niet afhankelijk zijn van waar je woont.
- Het belang van kinderen moet vooropstaan bij alle maatregelen die kinderen aangaan (artikel 3). Om ouders te helpen om het beste besluit voor het kind te nemen, hebben we een stappenplan ontwikkeld. Dat heet Het beste besluit en is gemaakt volgens de richtlijnen van het VN-Kinderrechtencomité.
- De overheid moet kinderen beschermen tegen alle vormen van geweld, mishandeling en verwaarlozing (artikel 19).
- Kinderen moeten beschermd worden tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik (artikel 34). Seksuele uitbuiting wil zeggen dat je een kind seksuele dingen laat doen om er zelf aan te verdienen. Seksueel misbruik betekent dat je een kind tegen zijn of haar wil seksueel aanraakt, waarbij je misbruikt maakt van wie je bent, bijvoorbeeld doordat je ouder of sterker bent, of meer macht hebt. Er is dan een verhouding die niet gelijk is.
- Kinderen die geweld, verwaarlozing, mishandeling of uitbuiting hebben meegemaakt, hebben recht op hulp om daarvan te herstellen. Die hulp moet plaatsvinden in een veilige omgeving (artikel 39).
Ook deze artikelen zijn belangrijk als het gaat om veiligheid en bescherming
- Ieder kind heeft het recht om te leven en zich te ontwikkelen (artikel 6). Misbruik, mishandeling en verwaarlozing zijn slecht voor de ontwikkeling van kinderen.
- Ieder kind heeft het recht om te vertellen wat het vindt van zaken die hem of haar aangaan. Die mening moet serieus genomen worden (artikel 12).
- Voor kinderen die niet of tijdelijk niet in hun eigen gezin kunnen opgroeien, moet de overheid zorgen voor opvang, bijvoorbeeld een pleeggezin, gezinshuis of jeugdhulpinstelling (artikel 20).
Waar kan ik nog meer terecht?
Soms krijg je te maken met situaties waarbij de Kinderombudsman niet kan helpen. Gelukkig zijn er andere organisaties die hier verstand van hebben. Hier vind je een overzicht van betrouwbare organisaties die je kunnen helpen.
- 113 Zelfmoordpreventie: heeft je kind iets ergs meegemaakt en ben je bang dat hij of zij aan zelfdoding denkt? Dan kun je dag en nacht bellen of chatten met 113 Zelfmoordpreventie voor een luisterend oor, informatie en advies.
- Centrum Seksueel Geweld: heeft je kind te maken met seksueel misbruik? Deze organisatie helpt jullie.
- Jeugdstem: als je kind te maken heeft met misbruik, mishandeling of verwaarlozing in de jeugdzorg.
- Luisterlijn: jij of je kind kunnen contact opnemen met de Luisterlijn bellen over van alles, dus ook over veiligheid.
- Slachtofferhulp Nederland: is je kind iets heftigs overkomen? Hier vind je direct gratis steun en advies. Slachtofferhulp kan jullie ook helpen om aangifte te doen.
- Veilig Thuis: heeft je kind te maken met geweld thuis? Deze organisatie helpt jullie.
Kom je er niet uit? Neem contact op
Bel met de Kinderombudsman (een brief schrijven kan ook), of stuur een WhatsApp. Vermeld duidelijk je naam, telefoonnummer en e-mailadres. Je kunt ook een vraag stellen via ons contactformulier of klacht indienen via het klachtenformulier.
Wil je liever anoniem blijven?
Dat kan. Je mag een andere naam of slechts een deel van je naam opgeven. Wel is het belangrijk dat we via de mail of telefoon contact met je kunnen opnemen.