Kindvriendelijke justitie
Volwassenen die bij justitie werken, moeten letten op wat goed is voor kinderen.
Krijg je als kind te maken met justitie? Dan gaat dat niet altijd goed. Justitie is een woord voor alles wat hoort bij politie, rechters, wetten en straf. Volwassenen die voor justitie werken, kijken vaak naar kinderen alsof die ook volwassen zijn. Ze denken dus dat kinderen hetzelfde zijn als volwassenen en alles ook net zo goed begrijpen.
Maar dat is niet zo. Dat zorgt voor grote problemen voor deze groepen kinderen:
- kinderen die iets hebben gedaan wat niet mag volgens de wet;
- kinderen tegen wie iemand iets ergs of gemeens heeft gedaan wat niet mag volgens de wet;
- kinderen van wie de vader of moeder in de gevangenis zit;
- kinderen die naar Nederland zijn gevlucht;
- kinderen die onder toezicht worden gesteld. Dat betekent dat de rechter iemand aanwijst die hun ouders helpt bij de opvoeding;
- kinderen die van de rechter een tijdje niet thuis mogen wonen, omdat het daar niet goed met hen gaat;
- alle andere kinderen die zelf met de rechter moeten praten. Bijvoorbeeld omdat hun ouders gaan scheiden en ze tegen de rechter willen zeggen bij wie ze willen wonen.
Wat vindt de Kinderombudsman?
Volwassenen die bij justitie werken, moeten het belang van kinderen altijd vooropstellen. Dat betekent dat ze bij hun beslissingen moeten letten op wat goed is voor jou. En ze moeten ervoor zorgen dat jij je goed kunt ontwikkelen, ook als je bijvoorbeeld straf krijgt. Daarom wil de Kinderombudsman dat justitie goed naar je luistert. En dat justitie dat voortaan altijd doet bij kinderen. Dan weet je zeker dat volwassenen bij justitie altijd doen wat het beste is voor jou.
Hier heb je recht op
In het Kinderrechtenverdrag staat waar je recht op hebt. Twee artikelen hebben rechtstreeks te maken met kinderen en justitie:
- Niemand mag je zomaar gevangenzetten of ergens opsluiten (artikel 37). Ook mag niemand je pijn doen of op een andere gemene manier met je omgaan of straffen. Je mag niet de doodstraf krijgen of je hele leven in de gevangenis worden opgesloten. (De doodstraf is niet in Nederland, dus dat kan hier al niet.)
- Voor kinderen is er jeugdstrafrecht (artikel 40). Jeugdstrafrecht betekent dat een rechter anders met je moet omgaan dan met grote mensen. Een rechter moet bijvoorbeeld goed letten op hoe oud je bent en op wat je begrijpt.
Ook deze artikelen zijn belangrijk voor kinderen die te maken hebben met justitie
- De rechten in het Kinderrechtenverdrag zijn er voor ieder kind (artikel 2). Daar is geen uitzondering op. En iemand mag jou ook niet anders behandelen om iets wat je vader of moeder heeft gedaan. Dat is daarom ook zo als je te maken krijgt met justitie.
- Volwassenen nemen vaak beslissingen die over jouw leven gaan. Daarbij moeten ze goed kijken naar wat het beste is voor jou (artikel 3).
- Je ouders moeten voor jou zorgen en de overheid moet je ouders daarbij helpen (de overheid is de regering van een land en alle mensen die daarvoor werken). Dat is ook zo als je vader of moeder in de gevangenis zit (artikel 5 en artikel 18).
- Als kind heb je het recht om bij je ouders te zijn (artikel 9). Maar soms is het voor jou beter om niet bij je ouders te zijn. Ziet de rechter dat het thuis helemaal niet goed gaat met jou? Dan moet je misschien ergens anders wonen waar je de zorg krijgt die bij jou past. Maar alleen als het niet anders kan. Er zijn ook regels voor wat er gebeurt als je niet bij je ouders kunt zijn. Daar moet iedereen zich aan houden, ook de rechter. En jij en je ouders moeten dan ook kunnen zeggen wat jullie ervan vinden. Als jij en je ouders niet meer bij elkaar wonen, dan mag je nog wel contact hebben met elkaar. Maar dat hoeft niet als dat niet goed is voor jou.
- Je hebt het recht om te vertellen wat je vindt van dingen die over jou gaan (artikel 12). Volwassenen moeten daar rekening mee houden. Dus als jij vindt dat de politie of de rechter niet goed met je omgaat, dan moeten volwassenen daarnaar luisteren.
- Moet je ergens anders wonen, bijvoorbeeld omdat het bij jou thuis niet veilig is? Dan moeten volwassenen vaak bekijken of dat nog wel de beste plek is voor jou. De rechter moet daarom steeds opnieuw bekijken of je misschien weer veilig in je eigen huis kunt wonen (artikel 25).
Waar kan ik nog meer terecht?
Soms krijg je te maken met situaties waarbij de Kinderombudsman niet kan helpen. Gelukkig zijn er andere organisaties die verstand van justitie hebben. Hier vind je een overzicht van betrouwbare organisaties die je kunnen helpen.
- Chat met Fier: zit je in een nare situatie? Dan kun je hier chatten met iemand die jou helpt. Je hoeft je naam niet te zeggen.
- Defence for Children: deze organisatie komt op voor kinderrechten, dus ook voor kinderen die met justitie te maken krijgen.
- Halt: heb je iets gedaan wat volgens de wet niet mag? Dan is dat niet alleen vervelend voor andere mensen. Je brengt ook je eigen toekomst in gevaar. Daarom helpt Halt jou om je fouten goed te maken en ervan te leren. Want iedere jongere verdient een goede toekomst.
- Jeugdstem: voor kinderen en jongeren die een vraag of klacht over de jeugdzorg hebben.
- Kinderrechtencollectief: in het Kinderrechtencollectief werken organisaties samen die opkomen voor de rechten van kinderen, om ervoor te zorgen dat Nederland zich aan het Kinderrechtenverdrag houdt.
- Kindertelefoon: met de Kindertelefoon kun je over álles praten, dus ook als je te maken hebt met justitie.
- Luisterlijn: Wil je graag met iemand over iets praten, omdat je bang bent of verdrietig? Dan kun je dag en nacht de Luisterlijn bellen. Je hoeft je naam niet te zeggen. Je kunt ook chatten of e-mailen met de Luisterlijn.
Kom je er niet uit? Neem contact op
Bel met de Kinderombudsman (een brief schrijven kan ook), of stuur een WhatsApp. Vermeld duidelijk je naam, telefoonnummer en e-mailadres. Je kunt ook een vraag stellen via ons contactformulier of klacht indienen via het klachtenformulier.
Wil je liever anoniem blijven?
Dat kan. Je mag een andere naam of slechts een deel van je naam opgeven. Wel is het belangrijk dat we via de mail of telefoon contact met je kunnen opnemen.