Veilig en gezond opgroeien

Waar je woont moet het veilig zijn voor jou. Of dat nu thuis bij je ouders is of ergens anders, zoals in een pleeggezin. En ook op school en op straat moet je veilig zijn. Dat betekent dat je nergens bang hoeft te zijn. Toch maken kinderen soms vervelende dingen waardoor zij niet veilig zijn. Denk aan mishandeling, of dat je werk moet doen waar je te jong voor bent, zoals werk dat te zwaar is voor je. Als zoiets gebeurt, moet je de hulp krijgen die je nodig hebt.

Je hebt het recht om in een veilige omgeving op te groeien. Je mag daarom nooit, maar dan ook echt helemaal nooit worden misbruikt, mishandeld of verwaarloosd. En je moet altijd de aandacht en zorg krijgen die je nodig hebt.

Maar wat is mishandeling precies? Mishandeling is dat iemand jou pijn of verdriet doet. Dat kan iemand op heel veel manieren doen. Natuurlijk is slaan en schoppen mishandeling. Maar mishandeling is ook dat iemand je expres ongelukkig maakt of je expres verwaarloost, dus niet goed voor je zorgt. Mishandeling is ook als een volwassene seksuele dingen met je doet. Of als een volwassene je werk laat doen dat volwassenen moeten doen, om er zelf geld aan te verdienen.

Tegen zulke erge dingen moet je worden beschermd. Niet alleen waar je woont, maar ook op school, op straat, in een winkel, op het strand of waar je ook maar bent. Overal moet je veilig zijn. Daar moet de overheid voor zorgen. De overheid is de regering van een land en alle mensen die daarvoor werken. En gebeurt er toch iets ergs met je ? Dan moet de overheid je meteen helpen.

Wat vindt de Kinderombudsman?

Je moet op ouders, leraren en andere volwassenen kunnen vertrouwen. Ook moet je zeker weten dat volwassenen er alles aan doen om ervoor te zorgen dat je altijd veilig bent. En dat volwassenen goed opletten of er niks ergs met je gebeurt. Als ze merken dat er iets aan de hand is met jou, dan moeten ze ervoor zorgen dat het goed gaat met je.

Je bent niet alleen

Bij de meeste kinderen die geweld meemaken, gebeurt dat door iemand in hun eigen omgeving: door ouders, pleegouders, familieleden of vrienden van de familie. Je kunt je dan ontzettend eenzaam voelen. Het is heel belangrijk dat je er niet alleen mee blijft rondlopen, ook al zijn er misschien mensen die zeggen dat je aan niemand mag vertellen wat er is gebeurd. Door erover te praten kun je de eerste stap zetten naar een oplossing. Bijvoorbeeld met iemand die je vertrouwt: een vriend, vriendin, buurvrouw of tante. Je kunt het ook vertellen aan je leraar of lerares. Onder aan deze pagina vind je organisaties die jou ook kunnen helpen.

Doet iemand seksuele dingen met jou? Dat is niet jouw schuld! Niemand mag op die manier aan jou zitten. Pieter Melsen en Iva Bicanic hebben hierover een boek geschreven: Charlie. Een boek over aanraken en aanzitten. Misschien heeft je school dat wel, of willen je ouders of iemand anders die je vertrouwt het wel samen met jou lezen. Het boek kan je helpen om met iemand te praten over wat er met jou is gebeurd.

De Kinderombudsman onderzoekt hoe het met de veiligheid van kinderen en jongeren gaat. We kijken naar wat er mis kan gaan en hoe volwassen kunnen zien dat er iets aan de hand is met kinderen. Op die manier kunnen we ouders, leraren, andere volwassenen en de overheid vertellen waar ze op moeten letten om te zien of het wel goed gaat met kinderen. En ook hoe zij ervoor kunnen zorgen dat er niks ergs met kinderen gebeurt. 

Hier heb je recht op

In het Kinderrechtenverdrag staat waar je recht op hebt. Drie artikelen gaan over veiligheid en bescherming:

• De rechten in het Kinderrechtenverdrag gelden voor ieder kind (artikel 2). Daar is geen uitzondering op. Het recht op veiligheid en bescherming geldt dus ook voor ieder kind, dus ook voor jou. Het mag niet uitmaken waar je woont. 
• Het belang van kinderen moet vooropstaan bij alle maatregelen die kinderen aangaan (artikel 3). Om ouders en professionals te helpen om het beste besluit voor het kind te nemen, hebben we een stappenplan ontwikkeld. Dat heet Het beste besluit voor jou en is gemaakt volgens de richtlijnen van het VN-Kinderrechtencomité.
• Je mag niet worden misbruikt, mishandeld of verwaarloosd (artikel 19). Dat betekent dat andere mensen jou niet expres pijn mogen doen en jou niet expres ongelukkig mogen maken.
• Je mag niet seksueel worden misbruikt en niet worden uitgebuit (artikel 34). Seksueel misbruik is als een volwassene je op een seksuele manier aanraakt. En uitbuiting is als een volwassene je dingen laat doen die niet goed voor je zijn, om er zelf geld aan te verdienen.
• Als je geweld, verwaarlozing, mishandeling of uitbuiting hebt meegemaakt, dan heb je recht op hulp om je beter te maken (artikel 39). Die hulp moet je krijgen op een plek waar het veilig is.

Ook deze artikelen zijn belangrijk als het gaat om veiligheid en bescherming

• Je hebt het recht om te leven en om je te ontwikkelen (artikel 6). Als iemand jou expres pijn of verdriet doet, dan is dat slecht voor jouw ontwikkeling.
• Je hebt het recht om te vertellen wat je vindt van dingen die over jou gaan (artikel 12). Volwassen moeten daar rekening mee houden.
• Als je niet in je eigen gezin kunt opgroeien, of als dat een poosje niet kan, dan moet iemand anders voor je zorgen, zoals jeugdzorg (artikel 20).

Kom je er niet uit? Neem contact op

Bel met de Kinderombudsman (een brief schrijven kan ook), of stuur een WhatsApp. Vermeld duidelijk je naam, telefoonnummer en e-mailadres. Je kunt ook een vraag stellen via ons contactformulier of klacht indienen via het klachtenformulier.

Neem contact op

Wil je liever anoniem blijven?

Dat kan. Je mag een andere naam of slechts een deel van je naam opgeven. Wel is het belangrijk dat we via de mail of telefoon contact met je kunnen opnemen.