16 jaar

Volgens de wet

School

Je bent niet meer verplicht om vijf dagen per week naar school te gaan. Daarbij gelden deze regels:

Je moet het schooljaar afmaken waarin je 16 wordt. Het schooljaar loopt van 1 augustus tot en met 31 juli.
Je hebt ten minste een havo-, vwo- of mbo 2-diploma.

Heb je minimaal twaalf volledige schooljaren afgerond? Dan ben je ook niet meer verplicht om vijf dagen per week naar school te gaan. Een groep of klas overslaan telt mee als volledig schooljaar.

Werk

Je mag een arbeidsovereenkomst aangaan.
Je mag maximaal 9 uur per dag en 45 uur per week werken. Let wel op: schooltijd telt mee als werktijd. Je mag niet ’s nachts werken, geen oproepdiensten doen en niet langer werken dan je gewone werktijden.
Je mag een eigen bedrijf beginnen. Daarvoor moet je wel toestemming vragen van de rechter.

Gezondheid

Om je te onderzoeken of behandelen, moet de dokter toestemming vragen aan jou, en niet aan je ouders.

Orgaandonor worden

Je mag je als orgaandonor in het donorregister inschrijven. Je ouders of voogd moeten luisteren naar jouw keuze.

Als je zwanger bent

Ben je zwanger en wil je zelf je kind opvoeden? Dan kun je aan de rechter vragen om jou meerderjarig te verklaren. Dat betekent dat je volgens de wet volwassen bent. Als je meerderjarig bent, kun je belangrijke dingen regelen voor je baby. Je mag dan bijvoorbeeld zelf beslissen over de zorg en opvoeding.

Als je een donorkind bent

Als twee mensen samen geen kind kunnen krijgen, dan kunnen ze sperma of een eicel van iemand anders gebruiken. Degene die sperma of een eicel geeft, heet een donor. En het kind dat zo geboren wordt, heet een donorkind. Ben jij een donorkind en wil je weten wie jouw donor is? Dan kun je je inschrijven bij Fiom. Deze organisatie helpt donoren en donorkinderen om elkaar te vinden.

Een testament maken

Je mag een testament maken. Dat is een officieel papier waarop staat wie jouw eigendommen krijgt als je dood bent.

Rijden en varen

Je mag brommer rijden met een bromfietsrijbewijs.
Je mag een trekker besturen met een trekkerrijbewijs.
Je mag theorie-examen doen voor rijbewijs B.
Vanaf 16,5 jaar mag je beginnen met autorijlessen.
Je mag een motorboot of zeilboot van maximaal vijftien meter besturen. Kan een motorboot sneller dan 20 kilometer per uur varen? Of is een motorboot bedoeld om geld te verdienen? Dan heb je een vaarbewijs nodig.

Als je schade veroorzaakt

Veroorzaak je schade? Dan ben je daarvoor nu helemaal zelf verantwoordelijk. Je ouders zijn dat dus niet meer.

Als je iets doet wat volgens de wet niet mag

Doe je iets wat volgens de wet niet mag? Dan kun je voor de rechter komen. Meestal krijg je een jeugdstraf. Maar als je 16 of 17 jaar bent, kan de rechter ook kiezen voor een straf voor volwassenen. De rechter bekijkt hoe ernstig het is wat je hebt gedaan. Als het heel ernstig is, of als je het vaker hebt gedaan, dan vindt de rechter misschien dat je een straf voor volwassenen verdient.

Sociale media

Je mag WhatsApp gebruiken. Of andere berichtendiensten als Telegram, Signal, Facebook Messenger en Viber.

Gevaarlijke sporten

Je mag oefenen voor gevaarlijke sporten, zoals sportvliegen of parachutespringen.

Uitgaan

Je mag naar een discotheek of kroeg zonder een volwassene, maar je mag geen alcohol drinken.

Seks hebben

Je mag seks hebben als jij en de ander het allebei willen. Het is trouwens niet strafbaar om voor je 16e seks te hebben, als het maar met iemand van jouw leeftijd is en jullie het allebei willen.

Tattoo of piercing

Je mag zonder toestemming van je ouders een tattoo of piercing laten zetten.