Van vrolijke, sociale jongen naar angstige puber
Hein (15) heeft een angststoornis. Het ging mis toen hij op weg van school naar huis werd belaagd door een groep jongens. Sindsdien durft hij niet meer alleen naar school en zelfs niet meer alleen naar buiten. Nu wacht hij al maanden op een behandelplek bij de jeugd-GGZ. In de tussentijd nemen de problemen toe.
Willekeurig slachtoffer
Voor het incident was Hein een sociale jongen met een leuke vriendengroep. Hij zit in 3 havo en speelt voetbal in een gezellig team. De jongens die hem lastigvielen, kozen hem als willekeurig slachtoffer. ‘Ik kende ze helemaal niet’, vertelt Hein. ‘Ik denk dat ze mij moesten hebben omdat ik alleen was. Ze hadden gewoon zin om iemand te pakken en daar was ik. Ze blokkeerden het fietspad en begonnen meteen met schelden en duwen. Ik kreeg klappen en ze gooiden m’n fiets in de sloot. Toen gingen ze ervandoor. Gelukkig had ik mijn mobiel nog. Ik heb m’n vader gebeld en die heeft mijn fiets uit de sloot gevist.’
Golf van angst
Dat je zomaar zonder aanleiding kunt worden aangevallen, heeft Hein diep geschokt. Als hij weer naar school fietst, wordt hij overspoeld door een golf van angst. ‘Ik kreeg het gevoel dat ik niet meer kon ademen en werd duizelig. Het enige wat ik wilde was naar huis.’ Omdat Hein vrij afgelegen woont op het platteland, heeft hij voor een groot deel van de route naar school geen klasgenoten met wie hij samen op kan fietsen. Zijn ouders besluiten hem voorlopig maar met de auto te brengen. Zo hopen ze hem wat rust te geven, zodat hij van de schok kan herstellen. Maar Hein wordt steeds angstiger. Hij durft niet meer naar school, omdat daar te veel kinderen zijn. Naar voetbal gaat hij nog wel, als hij gebracht en gehaald wordt, maar verder komt hij de deur niet uit. Zijn vrienden ziet hij veel minder dan vroeger.
Verwijzing naar jeugd-GGZ
Van een vrolijke, sociale jongen is Hein een angstige puber geworden. Zijn ouders weten niet wat ze moeten doen om hem zijn vertrouwen in de wereld terug te geven en schakelen de huisarts in. Die ziet de ernst van de situatie in en verwijst Hein door naar de jeugd-GGZ. Daar staat hij nu al maanden op de wachtlijst. Hein en zijn ouders waren eerst hoopvol gestemd door de verwijzing. Ze keken uit naar een oplossing. Maar nu die op zich laat wachten, wordt Hein steeds somberder. Hij gaat nog wel naar voetbal, maar vindt dat ook steeds spannender. Eigenlijk wil hij alleen nog maar thuis op zijn kamer zitten.
Opstapeling van problematiek
De Kinderombudsman heeft onderzoek gedaan naar jeugdhulp: Participatie vanaf de zijlijn. Daaruit blijkt dat wachtlijsten zorgen voor een opstapeling van problematiek. Als kinderen niet de behandeling krijgen die ze nodig hebben, wordt de thuissituatie steeds zwaarder voor kinderen en hun ouders. De kans is dan groot dat een kind vastloopt, niet goed meer mee kan komen op school, niet meer naar school wil of daar niet meer te handhaven is.
Standpunt van de Kinderombudsman
Ieder kind heeft recht op passende hulp. Als die niet direct beschikbaar is, dan moet de gemeente een plan maken om ervoor te zorgen dat de situatie niet verslechtert zolang het kind op de wachtlijst staat. Dat moet de gemeente doen in overleg met het kind en de ouders, zodat er een oplossing komt die echt bij het kind past. Wij raden aan om daarbij ons stappenplan Het beste besluit voor het kind te gebruiken. Als de uitkomst is dat er geen passende tussenoplossing is, dan moet de gemeente dat goed uitleggen aan het kind en de ouders. In het Kinderrechtenverdrag staat artikel 39: Passende zorg voor slachtoffers van geweld dat hiermee te maken heeft.
Wat kun je doen als professional?
Ben je als professional betrokken bij een kind dat op een wachtlijst staat? Vraag dan of een Regionaal Expertteam (RET) kan helpen. Een RET heeft een groter netwerk dan een gemeente. Ook kun je kijken op regelhulp.nl. Dat is een wegwijzer voor het regelen van zorg en ondersteuning. Je kunt natuurlijk ook contact opnemen met de Kinderombudsman.