Pesten, wat doe je daartegen als professional?
Het begon met wat vervelende opmerkingen, maar daar bleef het niet bij. Nora (15) wordt niet alleen op school, maar ook online gepest. De ‘oplossing’ van school? Nora zou via de nooduitgang de school in en uit kunnen gaan. Maar daar voelt zij niets voor. ‘Laat de pestkoppen maar via de een aparte ingang gaan!’
Van lullige grapjes tot online pesten
‘Het begon heel onschuldig met wat lullige grapjes van een paar kinderen’, vertelt Nora. ‘Daar kon ik wel mee omgaan. Maar het werd steeds erger. En het gebeurde steeds vaker. Het zijn steeds dezelfde kinderen die me pesten. Ik zit al vanaf de brugklas bij ze in de klas. Ze hebben me ook een keer online gepest. Toen hebben ze rare foto’s en berichtjes op mijn naam in een appgroep gezet.’
Waarom pesten kinderen?
Kinderen die iemand pesten kunnen status krijgen in de groep, dus de groep kan hen belangrijker gaan vinden. Daarom pesten zij vaak iemand als er andere kinderen bij zijn. Pesten komt vaker voor als de sfeer in een groep niet veilig is. Of als de kinderen in de groep elkaar niet goed kennen. Ook kan het zijn dat ze maar weinig vertrouwen hebben in elkaar. Of dat ze pesten heel normaal vinden.
Wat doet pesten met een kind?
Kinderen die worden gepest, hebben daar veel nadeel van. Nu, maar ook in de toekomst. Gepeste kinderen geven hun leven een lager cijfer dan kinderen die niet worden gepest. Ook voelen zij zich minder veilig en hebben ze minder vertrouwen in de toekomst. Kinderen hebben het meeste last van pesten als zij op meer plekken gepest worden, bijvoorbeeld op school en online, als zij om verschillende redenen gepest worden én als ze niet praten over het pesten.
Praten over pesten
10 procent van de kinderen die gepest wordt, vertelt dat tegen niemand. Dat is heel verdrietig, want ze krijgen dan geen hulp om het pesten te stoppen en geen steun om met hun gevoelens om te gaan. De meeste kinderen die hulp zoeken, praten met hun ouders of leerkrachten. Dat geldt ook voor Nora: ‘Ik vertel het altijd aan mijn moeder als ik gepest ben. En ook aan de leraar en de leider van de schoolafdeling. Het is fijn als er iemand naar me luistert. Ik ga ook naar een psycholoog. Die helpt me om me beter en zekerder te voelen.’
Wat vinden gepeste kinderen belangrijk?
Kinderen willen het liefst dat het pesten stopt. Maar ze vinden het ook heel fijn als iemand hen helpt om met hun gevoelens om te gaan. Het is voor hen goed om te weten dat ze niet alleen staan. Vraag je aan hen wat volwassenen tegen pesten moeten doen, dan is het antwoord vaak: straf de pesters. Maar ook: zorg ervoor dat pestkoppen beter begrijpen hoe het voelt om gepest te worden. De ‘oplossing’ die de school van Nora had, past daar niet bij. De directeur bood haar aan dat zij door de nooduitgang de school in en uit kon. Maar dat vindt Nora niet rechtvaardig: ‘Dan loop ik weg voor het probleem en gaat het pesten gewoon door. Ik denk juist dat die pestkoppen door een aparte ingang moeten gaan!’
Standpunt van de Kinderombudsman
Pesten gebeurt lang niet altijd alleen op school, maar overal waar kinderen zijn. Dus ook bij het sporten en spelen en online, zoals op sociale media of op WhatsApp (cyberpesten). Het is een serieus probleem, want veel kinderen voelen zich daardoor eenzaam, verdrietig, onzeker en onveilig. Daarom moet iedereen iets doen tegen pestgedrag: scholen, sportclubs, verenigingen, ouders én kinderen zelf. Het is belangrijk om te praten over pesten en om kinderen die gepest worden, te ondersteunen. In het Kinderrechtenverdrag staan vijf artikelen die hiermee te maken hebben: artikel 2, artikel 19, artikel 23, artikel 30 en artikel 39.
Wat kun je doen als professional?
Merk je dat een kind wordt gepest? Praat er dan over met het kind, met de pesters en met de andere kinderen die erbij zijn. Bijvoorbeeld in de klas of in het team waar het pesten gebeurt. Corrigeer pestgedrag als je het ziet, dus vertel duidelijk dat dit niet mag. Leg ook uit hoe het voor een kind voelt om gepest te worden, zodat kinderen beter begrijpen hoe vervelend dat is. Meer informatie vind je op stoppestennu.nl. Je kunt natuurlijk ook contact opnemen met de Kinderombudsman.