Migratiepact: ombudsmannen blijven waakzaam
In 2025 zijn de Nationale ombudsman en de Kinderombudsman een onderzoek gestart naar wat het pact betekent voor asielzoekers, gezinnen en alleenstaande minderjarige vreemdelingen (AMV’s). Het onderzoek bestaat uit twee delen. In de eerste fase keken we hoe Nederland het pact invoert. In de tweede fase gaan we volgen hoe het pact in de praktijk werkt.
De resultaten van de eerste fase staan in deze publicatie. Daarin plaatsen we het pact in de geschiedenis van 75 jaar bescherming van vluchtelingen. Vervolgens leggen we uit waarom samenwerking tussen ombudsmannen in Europa belangrijk is. En daarna geven we een overzicht van wat het pact betekent voor Nederland en welke onderwerpen we goed gaan volgen. We letten de komende tijd vooral op: de situatie in de opvang, de ondersteuning tijdens de asielprocedure, de positie van kinderen (zoals mogelijke detentie van kinderen en het leeftijdsonderzoek) en de ontwikkelingen rond de Terugkeerrichtlijn en terugkeerhubs.
Samenwerking met andere Europese ombudsinstituten is belangrijk. Daarom organiseerde de Nationale ombudsman de afgelopen tijd bijeenkomsten met ombudsmannen uit verschillende EU‑landen om over het pact te praten. Op 9 en 10 juni 2026, vlak voordat het pact in werking treedt, is er een bijeenkomst in Rotterdam. Daar spreken we met ombudsinstituten uit EU‑landen en aangrenzende landen over het pact en de rol van ombudsmannen. Deze bijeenkomst is ook de start van een werkgroep binnen de Europese regio van het International Ombudsman Institute. In deze werkgroep wordt breed gesproken over migratie.
Bij het beschrijven van de onderwerpen en ontwikkelingen hebben wij de informatie meegenomen zoals die bekend was op 27 mei 2026. Eventuele ontwikkelingen van na die datum zijn dus niet meegenomen in deze position paper.