Erken mijn belangen
Kinderen van militairen en veteranen zijn vaak heel trots op het werk van hun ouder. Tegelijkertijd heeft een uitzending van een ouder ook grote impact op hun dagelijks leven. Dit blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van de Nationale ombudsman, Veteranenombudsman en Kinderombudsman.
Uit eerder onderzoek van de Veteranenombudsman (Erken mijn zorgen) naar de ondersteuning van relaties van veteranen bleek dat kinderen van militairen of veteranen het soms erg lastig hebben. Daarom is besloten om ook te kijken naar wat kinderen nodig hebben.
Voor dit onderzoek is er met 17 kinderen gesproken. Er werd hen gevraagd hoe zij een uitzending van hun ouder ervaren. En wat zij tijdens deze periode nodig hebben. Uit de gesprekken kwam naar voren dat de onvoorspelbaarheid van de uitzending veel impact op hen heeft. Vooral het vertrek, de verlofmomenten tijdens een uitzending en de thuiskomst zijn moeilijke momenten. Dit kan onzekerheid, spanning, angst en gemis brengen voor kinderen.
‘Ik sprak er weleens over met mijn beste vriendin. Zij vond het soms ook raar dat mijn vader zo lang wegbleef. Ik vond het moeilijk, want haar vader kwam elke avond weer thuis. Dat vond ik moeilijk om te zien.’ (Sophie, 12 jaar)
Scholen gaan daarnaast ook heel verschillend om met deze kinderen. Sommige scholen zijn heel betrokken en geven bijvoorbeeld vrij als een ouder weggaat of thuiskomt. Dat geldt niet voor alle scholen. Kinderen die geen vrij krijgen om een ouder uit te zwaaien voor een uitzending vinden dit vaak lastig.
‘De juf hield er helemaal geen rekening mee, zij gaf er helemaal niets om. Wat ik fijn gevonden had? Als ik in mijn klas zit en ze weten dat ik er last van heb, dat mijn vader lang weg is, dat ik even met een vriendin mag tekenen, of zo. Dat ik iets mag doen om het gevoel weg te halen. Zodat ik er iets minder last van heb.’ (Louisa, 11 jaar)
Veel kinderen ervaren veel steun van hun thuisblijvende ouder en familie en vrienden. Een uitzending hoeft daarom geen negatieve gevolgen te hebben voor kinderen. Toch zijn er ook kinderen voor wie de uitzending van hun ouder wel een negatieve impact heeft op hun welzijn en ontwikkeling. Wie zien dit vooral bij kinderen met een ouder met PTSS-gerelateerde klachten en bij kinderen die zelf kwetsbaar zijn. Wanneer een militair of veteraan zorg ontvangt, wordt het kind daar bijvoorbeeld niet standaard in meegenomen. De ombudsmannen vinden dat dit moet veranderen.
‘Het is bij ons anders dan bij andere gezinnen. Wij moeten vaak opletten dat er niet te veel prikkels zijn voor mama. Zo moest het vroeger bijvoorbeeld tijdens het avondeten rustig zijn. Dus we konden wel vertellen wat we die dag hadden meegemaakt, maar zodra we iets te enthousiast werden, kregen we een waarschuwing dat we rustig moesten zijn.’ (Mila, 18 jaar)
De Veteranenombudsman en de Kinderombudsman pleiten voor een actievere rol van Defensie. Het ministerie moet beter zicht krijgen op wat deze kinderen nodig hebben, hen structureel betrekken bij beleid en ervoor zorgen dat zij en hun ouders tijdig de juiste informatie, ondersteuning en zorg ontvangen. Ook moet Defensie meer regie nemen in de samenwerking met scholen, zorgorganisaties en andere overheden.
‘Voor de militairen is het heel belangrijk dat ze met een gerust hart kunnen vertrekken, wetende dat het thuis goed geregeld is. Dit is van grote invloed op de motivatie en de gevechtskracht.’ (militaire ouder)