Veilig en gezond opgroeien
Kinderen en jongeren hebben het recht om in een veilige omgeving op te groeien.
Ieder kind heeft recht om op een veilige plek te wonen. Het maakt niet uit of dat thuis is bij beide ouders, bij één ouder, bij een familielid, in een pleeggezin of in een jeugdzorginstelling. En ook op school en op straat moet het veilig zijn voor kinderen. Kinderen mogen nooit worden misbruikt, mishandeld of verwaarloosd. Ze moeten altijd de aandacht en zorg krijgen die ze nodig hebben. Kinderen in een onveilige situatie hebben recht op hulp.
Wat vindt de Kinderombudsman?
Kinderen moeten op hun ouders, leraren en andere volwassenen kunnen vertrouwen. Ook moeten ze zeker weten dat volwassenen onveilige situaties voorkomen, of ingrijpen als ze zien dat een kind in een onveilige situatie zit. Kinderen die misbruik, mishandeling of verwaarlozing hebben meegemaakt, hebben recht op goede hulp om te herstellen en weer vertrouwen te krijgen in zichzelf en andere mensen.
Praten met kinderen over onveiligheid
Bij de meeste kinderen die geweld meemaken, gebeurt dat door iemand in hun eigen omgeving: door ouders, pleegouders, familieleden of vrienden van de familie. Ze kunnen zich dan ontzettend eenzaam voelen. Het is heel belangrijk dat een kind er niet alleen mee blijft rondlopen, maar erover praten kan moeilijk zijn. Zeker als een volwassene tegen een kind zegt dat hij of zij aan niemand mag vertellen wat er is gebeurd.
Luister naar kinderen. Laat hen praten in een omgeving die zij als veilig ervaren. Verdiep zo nodig je vaardigheden en kennis om met kinderen te praten over zo’n zwaar onderwerp. Let ook op subtiele signalen. En zoek samenwerking met andere collega’s of andere experts, als je zelf niet goed weet wat je het best kunt doen. Maar zorg er wel voor dat kinderen niet steeds opnieuw hun verhaal moeten doen bij verschillende professionals. Coördineer dat en draag een kind niet over.
Maak je iets mee wat strafbaar is? Meld dat dan bij de politie.
De Kinderombudsman onderzoekt hoe het met de veiligheid van kinderen en jongeren gaat. De onderzoeksresultaten gebruiken we om ouders, leraren en andere professionals advies te geven over hoe ze onveilige situaties voor kinderen kunnen voorkomen en herkennen. Ook adviseren we de overheid om beleid te maken om onveilige situaties voor kinderen te voorkomen en snel in te grijpen als het misgaat.
Onderzoek van de Kinderombudsman
Lees hier onderzoek dat we gedaan hebben binnen het thema veiligheid en bescherming:
- Niemand hielp mij over kinderen die met (fysiek en verbaal) geweld thuis opgroeien.
Hier hebben kinderen recht op
In het Kinderrechtenverdrag staat waar kinderen recht op hebben. Drie artikelen gaan rechtstreeks over veiligheid en bescherming:
- De rechten in het Kinderrechtenverdrag gelden voor ieder kind (artikel 2). Daar is geen uitzondering op. Het recht op veiligheid en bescherming geldt dus ook voor ieder kind en mag niet afhankelijk zijn van waar je woont.
- Het belang van kinderen moet vooropstaan bij alle maatregelen die kinderen aangaan (artikel 3). Om professionals en ouders te helpen om het beste besluit voor het kind te nemen, hebben we een stappenplan ontwikkeld. Dat heet Het beste besluit en is gemaakt volgens de richtlijnen van het VN-Kinderrechtencomité.
- De overheid moet kinderen beschermen tegen alle vormen van geweld, mishandeling en verwaarlozing (artikel 19).
- Kinderen moeten beschermd worden tegen seksuele uitbuiting en seksueel misbruik (artikel 34).
- Kinderen die geweld, verwaarlozing, mishandeling of uitbuiting hebben meegemaakt, hebben recht op hulp om daarvan te herstellen. Die hulp moet plaatsvinden in een veilige omgeving (artikel 39).
Ook deze artikelen zijn belangrijk als het gaat om veiligheid en bescherming
- Ieder kind heeft het recht om te leven en zich te ontwikkelen (artikel 6). Misbruik, mishandeling en verwaarlozing zijn slecht voor de ontwikkeling van kinderen.
- Ieder kind heeft het recht om te vertellen wat het vindt van zaken die hem of haar aangaan. Die mening moet serieus genomen worden (artikel 12).
- Voor kinderen die niet of tijdelijk niet in hun eigen gezin kunnen opgroeien, moet de overheid zorgen voor opvang, bijvoorbeeld een pleeggezin, gezinshuis of jeugdhulpinstelling (artikel 20).
Waar kan ik nog meer terecht?
Soms krijg je te maken met situaties waarbij de Kinderombudsman niet kan helpen. Gelukkig zijn er andere organisaties die hier verstand van hebben. Hier vind je een overzicht van betrouwbare organisaties die je kunnen helpen.
- 113 Zelfmoordpreventie: maak je je zorgen over een kind dat misschien aan zelfdoding denkt? Dan kun je dag en nacht bellen of chatten met 113 Zelfmoordpreventie voor een luisterend oor, informatie en advies.
- Augeo Foundation: wil kinderen veilig en veerkrachtig laten opgroeien. Iedereen kan steun bieden aan een kind of een gezin. Lees hier wat jij als professional kunt betekenen.
- Centrum Seksueel Geweld: als professional kun je te maken krijgen met een slachtoffer van seksueel geweld. Heb je hier vragen over? Neem dan contact op met het Centrum Seksueel Geweld.
- Slachtofferhulp Nederland: is een kind iets heftigs overkomen? Dan kun je Slachtofferhulp inschakelen voor gratis steun en advies.
- Veilig Thuis: vermoed je dat een kind thuis in een onveilige situatie leeft? Neem dan contact op met Veilig Thuis.
Kom je er niet uit? Neem contact op
Zie je in jouw werk dat kinderrechten structureel onder druk staan? Meld dan een signaal. We verzamelen signalen uit het veld en gebruiken ze om verandering teweeg te brengen. Je hoeft geen oplossing te hebben — jouw ervaring is waardevol.