Ontwikkeling en welzijn van kinderen in vlogfamilies
Een vlog is een afkorting van videologboek. Een vlogfamilie filmt elke dag wat er in het gezin gebeurt en zet dat op het internet, bijvoorbeeld op YouTube of TikTok. Dat gaat dus om persoonlijke dingen. Ook kinderen in het gezin zijn dagelijks in die filmpjes te zien. Maar wat betekent het voor kinderen als iedereen met hun persoonlijke leven kan meekijken? En blijft er wel genoeg tijd over voor school en vrije tijd?
Vloggen brengt verschillende kinderrechten in gevaar. De Kinderombudsman maakt zich daarom best wel zorgen over de ontwikkeling en het welzijn van kinderen in vlogfamilies. Want dit tast hun rechten aan. Denk bijvoorbeeld aan het recht op privacy, gezondheid en het recht om beschermd te worden tegen uitbuiting.
Wat vindt de Kinderombudsman?
Om de rechten van kinderen uit vlogfamilies te beschermen, zijn onderzoek en misschien nieuwe wetten en regels nodig. Dat schrijft de Kinderombudsman in een brief aan verschillende ministeries.
Risico's voor ontwikkeling en welzijn
Er zijn duidelijke risico’s voor de ontwikkeling en het welzijn van kinderen van vlogfamilies:
- Doordat kinderen voor de vlogs veel samen doen met het gezin, kunnen ze zich misschien niet goed losmaken van hun ouders. Dat maakt het moeilijker om hun eigen identiteit te ontwikkelen.
- Kinderen kunnen hun privacy verliezen en te veel (negatieve) aandacht krijgen van de buitenwereld. Bovendien kunnen ze te maken krijgen met online pesten of haatreacties.
- Ook kunnen ze veel druk ervaren om mee te werken aan de vlogs. Het kan zelfs gebeuren dat ze onmisbaar zijn voor het gezinsinkomen.
- Door het vloggen hebben ze misschien minder tijd voor school en ontspanning.
- Welke gevolgen heeft het vloggen voor hun latere leven? Dat is voor kinderen in vlogfamilies moeilijk te overzien.
Onderzoek is nodig
Vlogfamilies zijn een relatief nieuw verschijnsel. Op dit moment is er nog weinig onderzoek gedaan naar de invloed van het vloggen op de rechten van de gefilmde kinderen. Maar het Kinderrechtenverdrag is helder: kinderen hebben het recht om zich zo volledig mogelijk te ontwikkelen en hun belangen moeten vooropstaan.
Volgens het Kinderrechtenverdrag hebben kinderen het recht om hun eigen identiteit te vormen (artikel 1). Ze hebben recht op privacy (artikel 16), gezondheid (artikel 24), dus ook geestelijke gezondheid, onderwijs (artikel 28 en artikel 29), vrije tijd, ontspanning en culturele activiteiten (artikel 31). Ook hebben kinderen recht op bescherming tegen economische uitbuiting. Iemand die kinderen economisch uitbuit, laat ze meer werken dan goed voor hen is, om daar zelf geld aan te verdienen. Ook hebben kinderen recht op bescherming tegen werk dat gevaarlijk en schadelijk is voor hun gezondheid en brede ontwikkeling (artikel 32).
Of deze rechten echt in gevaar komen voor kinderen in vlogfamilies, weten we nu nog niet goed. Maar er zijn wel signalen dat dit zo is. Daarom is het belangrijk dat de overheid de invloed van het vloggen op het welzijn en de ontwikkeling van kinderen uit vlogfamilies onderzoekt.
Wet- en regelgeving aanpassen
Als dat nodig is, moet de overheid bestaande wetten en regels aanpassen om de rechten van kinderen uit vlogfamilies te beschermen. Daarbij moet ze de Kinderrechtentoets doen. De Kinderrechtentoets helpt de overheid om de rechten van kinderen centraal te stellen als zij wetten en beleid maakt. De Kinderombudsman adviseert de overheid graag bij het uitvoeren van deze toets. Want kinderrechten moeten worden gerespecteerd, ook online!