Artikel 29: Doel van het onderwijs

Verdragstekst

1.

De landen die het Kinderrechtenverdrag hebben ondertekend, zijn het erover eens dat het onderwijs aan het kind moet zorgen voor:

1. een zo volledig mogelijke ontplooiing van de persoonlijkheid, talenten en geestelijke en lichamelijke vermogens van het kind;
2. respect voor de rechten van de mens en fundamentele vrijheden, en voor wat staat in het Handvest van de Verenigde Naties;
3. respect voor de ouders van het kind, voor zijn of haar eigen culturele identiteit, taal en waarden, voor de nationale waarden van het land waar het kind woont, het land waar het is geboren en voor andere culturen;
4. een voorbereiding van het kind op een verantwoord leven in een vrije samenleving, in de geest van begrip, vrede, verdraagzaamheid, gelijkheid van geslachten en vriendschap tussen alle volken, bevolkingsgroepen, nationale en godsdienstige groepen en de oorspronkelijke bevolking;
5. respect voor de natuurlijke omgeving.

2.

Niks van dit artikel of van artikel 28: Onderwijs mag zo worden uitgelegd dat het de vrijheid aantast van individuele mensen en organisaties om een onderwijsinstelling op te richten en te leiden. Daarbij moet wel altijd rekening gehouden worden met wat in punt 1 staat en met de eis dat het onderwijs voldoet aan de minimumnormen van de overheid.

Kern

Onderwijs moet ervoor zorgen dat kinderen hun talenten ontwikkelen en volledig gebruiken. Onderwijs moet kinderen ook respect bijbrengen voor mensenrechten, vrede en verdraagzaamheid, verschillende culturen en het milieu.

Toelichting

Het Kinderrechtenverdrag omschrijft wat onderwijs kan betekenen voor kinderen zelf en de wereld waarin zij leven. Allereerst gaat het om het kind zelf: kinderen moeten zich ontplooien, dat wil zeggen: hun talenten ontwikkelen en volledig gebruiken. En zij moeten zich geestelijk en lichamelijk ontwikkelen. Daarnaast gaat het om wat onderwijs kinderen moet bijbrengen. Kinderen moeten mensenrechten respecteren, en hun eigen taal, normen, cultuur én andere culturen. Vrede en verdraagzaamheid zijn daarbij belangrijk, dus ook dat je de gelijkheid tussen geslachten en vriendschap tussen verschillende groepen en volken respecteert. En dat je respect hebt voor je omgeving: de natuur en het milieu.

In dit artikel staat verder dat iedereen een school mag beginnen. Maar daar zijn wel voorwaarden voor: die scholen moeten rekening houden met wat in punt 1 staat én met de eisen die de overheid aan onderwijs en scholen stelt. De overheid controleert de kwaliteit van het onderwijs.

Les over kinderrechten

Het staat niet in dit artikel, maar wel op een andere plek in dit Kinderrechtenverdrag: kinderen moeten ook les krijgen over hun rechten. Dat is belangrijk, want alleen als je weet wat je rechten zijn, kun je goed voor jezelf opkomen. Leren wat kinderrechten zijn is niet verplicht in Nederland. Het Kinderrechtencomité heeft al vaker tegen de overheid gezegd dat dat wel verplicht zou moeten zijn. In artikel 42: Voorlichting vind je hier meer over.

In het algemene commentaar (General Comment) nummer 1 bij het Kinderrechtenverdrag lees je meer over de doelstellingen van het onderwijs (bron: Kinderrechten.nl).