Kindvriendelijke justitie

Krijgt je kind te maken met justitie? Dan gaat dat niet altijd goed. Met justitie bedoelen we alles wat te maken heeft met het recht, zoals wetten en regelgeving. En we bedoelen ook de professionals die werken bij bijvoorbeeld de politie, in de rechtspraak, advocaten, jeugdbescherming en jeugdgevangenissen. Volwassenen die voor justitie werken, gaan vaak met kinderen om alsof die ook volwassen zijn en alles net zo goed begrijpen. Ze zien kinderen dus als kleine volwassenen. Maar dat zijn kinderen natuurlijk niet.

Dat justitie kinderen als kleine volwassenen ziet, zorgt voor grote problemen voor kinderen die:

verdacht worden van een overtreding of misdrijf. Dat wil zeggen dat ze misschien iets hebben gedaan wat niet mag volgens de wet;
slachtoffer zijn geworden van een misdrijf;
een ouder hebben die in de gevangenis zit;
naar Nederland zijn gevlucht;
onder toezicht worden gesteld. Dat betekent dat de overheid de ouders helpt bij het opvoeden;
uit huis wordt geplaatst;
bij een andere rechtszaak zijn betrokken. Bijvoorbeeld als de ouders gaan scheiden en het kind tegen de rechter wil zeggen bij welke ouder hij of zij wil wonen.

Wat vindt de Kinderombudsman?

Het belang, de rechten en de ontwikkeling van kinderen moeten altijd vooropstaan als zij te maken krijgen met het recht. Dat is volgens de Kinderombudsman nu niet het geval. Krijgen kinderen te maken met het recht, dan moeten organisaties en professionals echt naar hen luisteren. Ook moeten ze goed kijken naar wat kinderen nodig hebben. Het is belangrijk dat dit altijd gebeurt. Het moet dus een vast onderdeel zijn van hoe professionals werken. Verder willen we dat de kwaliteit van hun gesprekken met kinderen beter wordt.

Om hierbij te helpen delen wij onze kennis en goede voorbeelden. Daarmee willen we ervoor zorgen dat justitie kinderen niet behandelt als kleine volwassenen, maar echt als kinderen. Zo komt er een rechtssysteem waarin het heel normaal is om kinderen en hun belangen centraal te stellen.

Onderzoek van de Kinderombudsman

Lees hier onderzoek dat we gedaan hebben binnen het thema kindvriendelijke justitie:

Hier heeft jouw kind recht op

In het Kinderrechtenverdrag staat waar kinderen recht op hebben. Twee artikelen hebben rechtstreeks te maken met kinderen en justitie:

Je mag kinderen niet zomaar gevangenzetten op opsluiten. Je mag hen nooit pijn doen of op een andere gemene manier behandelen of straffen. Kinderen mogen nooit de doodstraf of een levenslange gevangenisstraf krijgen (artikel 37).
Voor kinderen geldt het jeugdstrafrecht. Dat betekent dat ze recht hebben op een speciale aanpak die past bij hun leeftijd en ontwikkeling (artikel 40).

Ook deze artikelen zijn belangrijk voor kinderen die te maken hebben met justitie

De rechten in het Kinderrechtenverdrag zijn er voor ieder kind (artikel 2). Daar is geen uitzondering op. Je mag kinderen ook niet anders behandelen om iets wat hun ouders hebben gedaan.
Neemt een volwassene een beslissing die over een kind gaat? Dan moet het belang van het kind vooropstaan. Dat is zo bij alle maatregelen die kinderen aangaan (artikel 3).
Als ouder ben je verantwoordelijk voor de zorg voor je kind en voor de opvoeding en ontwikkeling van je kind. De overheid moet dat respecteren en je hierbij ondersteunen (artikel 5 en artikel 18). Dat geldt ook voor ouders die gevangenzitten.
Je mag niet gescheiden worden van je kind (artikel 9). Maar dat mag wel als dat in het belang van het kind is en als de overheid daarbij alle regels volgt die daarvoor zijn. Kinderen en ouders moeten in dat geval wel hun mening kunnen geven. Word je gescheiden van je kind? Dan hebben jullie recht op regelmatig persoonlijk contact. Maar niet als dat contact niet in het belang van het kind is.
Ieder kind heeft het recht om te vertellen wat het vindt van zaken die hem of haar aangaan. Die mening moet serieus genomen worden (artikel 12). Het is belangrijk dat justitie goed naar kinderen luistert.
Zijn kinderen uit huis geplaatst? Dan moet regelmatig worden bekeken of de uithuisplaatsing nog steeds de beste oplossing is (artikel 25).

Waar kan ik nog meer terecht?

Soms krijg je te maken met situaties waarbij de Kinderombudsman niet kan helpen. Gelukkig zijn er andere organisaties die hier verstand van hebben. Hier vind je een overzicht van betrouwbare organisaties die je kunnen helpen.

Defence for Children: deze organisatie komt op voor kinderrechten, dus ook voor kinderen die te maken krijgen met justitie.
Halt: Halt grijpt in als jongeren iets doen wat volgens de wet niet mag. De organisatie helpt jongeren om hun fouten te herstellen en ervan te leren. Want iedere jongere verdient een goede toekomst.
Jeugdstem: als je een vraag of klacht hebt over de jeugdzorg. Jeugdstem heeft vertrouwenspersonen die je kunnen helpen.
Kinderrechtencollectief: In het Kinderrechtencollectief werken organisaties samen die opkomen voor de rechten van kinderen, om ervoor te zorgen dat Nederland zich aan het Kinderrechtenverdrag houdt.
Nederlands Jeugdinstituut: dit is een kenniscentrum waar je van alles leest over het opgroeien en de opvoeding van kinderen.
Openbaar Ministerie: het Openbaar Ministerie (OM) brengt verdachten voor de rechter. Krijgt jouw kind te maken met het OM? Lees dan op deze website meer over het werk van het OM. Ook kun je er een film over het OM bekijken.
Rechtspraak: moet je kind naar de rechter? Dan lees je op deze website wat je kunt verwachten.

Kom je er niet uit? Neem contact op

Bel met de Kinderombudsman (een brief schrijven kan ook), of stuur een WhatsApp. Vermeld duidelijk je naam, telefoonnummer en e-mailadres. Je kunt ook een vraag stellen via ons contactformulier of klacht indienen via het klachtenformulier.

Neem contact op

Wil je liever anoniem blijven?

Dat kan. Je mag een andere naam of slechts een deel van je naam opgeven. Wel is het belangrijk dat we via de mail of telefoon contact met je kunnen opnemen.