Margrite Kalverboer: “De verhalen van queer kinderen laten zien hoe groot de onveiligheid is in hun dagelijks leven. Zij vertellen dat ze zich onvoldoende beschermd voelen en hebben het gevoel onzichtbaar te moeten zijn om veilig op te groeien. Dat mogen we niet accepteren.”
Lees hier de brandbrief aan Tweede KamerLees hier de publicatie Verborgen in het volle zicht
Schending van kinderrechten
Volgens het Kinderrechtenverdrag hebben kinderen recht op bescherming, goede voorzieningen en de mogelijkheid om mee te doen. Voor kinderen die zich als queer identificeren of daarin zoekende zijn, gebeurt dat niet goed genoeg. Kalverboer maakt zich zorgen dat de rechten van deze groep kinderen niet worden nageleefd, met gevolgen voor hun welzijn en ontwikkeling. De Kinderombudsman sprak met een 17 kinderen en daarnaast met professionals en belangenorganisaties.
Onveilig op school en op straat
Vooral op het gebied van bescherming gaat het mis. De kinderen vertellen de Kinderombudsman dat zij worden gepest, bedreigd of aangevallen. Sommigen voelen zich op school zo onveilig dat zij moeten overstappen naar een andere school. Anderen vertellen op straat altijd het gevoel te hebben alert te moeten zijn. Ook ervaren kinderen onvoldoende steun van docenten wanneer hun identiteit onderwerp van discussie is in de klas.
Karel (14): “Vroeger bleef het bij uitschelden. Nu gaat het om aanrijden of dingen gooien.”
Voorzieningen schieten tekort
Daarnaast sluiten voorzieningen niet altijd aan op hun behoeften. Toegang tot passende zorg blijkt niet vanzelfsprekend, doordat huisartsen en jeugdartsen het gesprek soms vermijden. In onderwijs en sport loopt deze groep kinderen tegen praktische drempels, zoals niet-inclusief lesmateriaal of het ontbreken van genderneutrale toiletten en kleedkamers. Dit versterkt het gevoel dat zij er niet volledig mogen zijn.
Niet gehoord
Ook vertellen queer kinderen dat zij niet altijd hun stem kunnen laten horen waar dat wel zou moeten. Het meest schokkende voorbeeld uit de gesprekken is dat kinderen die intersekse zijn, ondanks dat zij in staat zijn hun eigen mening te vormen, nog steeds zónder hun toestemming ingrijpende medische en chirurgische behandelingen moeten ondergaan.
Aanbevelingen
Kalverboer pleit voor betere toerusting van professionals in onderwijs en zorg, zodat zij open en deskundig met deze kinderen kunnen spreken. Ook vraagt zij om meer bewustzijn rond gender-, sekse- en seksuele diversiteit. En om praktische voorzieningen, zoals genderneutrale toiletten, inclusief lesmateriaal en om betere en makkelijkere registratie in school- en zorgsystemen.
Acceptatie neemt af
Ondanks investeringen van overheid en maatschappelijke organisaties in de positie van queer personen, verslechtert hun positie. De Kinderombudsman vindt het belangrijk om de stem van het kinderen te laten horen. Zij vertellen haar het gevoel te hebben dat de samenleving hen niet accepteert, en dat zij zich onzichtbaar maken om problemen te vermijden. Scherpe uitspraken door politici vergroten dit gevoel van onveiligheid. 'Kinderen ervaren dat zij onderwerp zijn van debat en dat hun rechten geen gegeven zijn. Zij zouden niet het gevoel moeten hebben dat hun toekomst ter discussie staat', aldus Kalverboer.
Flipyar (9): “In groep 6 zei iemand dat hij wilde dat ik niet bestond.”
'Ik laat deze kinderen niet los'
Kalverboer is diep onder de indruk van de verhalen die de kinderen hebben gedeeld. 'Net als alle andere kinderen, moeten queer kinderen veilig zichzelf kunnen zijn en ontwikkelen. Ik laat deze kinderen niet los.'
Kalverboer zegt de opvolging van haar aanbevelingen nauwlettend te zullen volgen. In het onderzoek naar discriminatie dat de Kinderombudsman volgend jaar uitbrengt, worden de ervaringen van queer kinderen opnieuw meegenomen. Ook vanuit het netwerk van Europese Kinderombudsmannen, wordt volgend jaar specifiek aandacht besteed aan de situatie van queer kinderen en jongeren.